Ik denk dat een van de meest kritieke keerpunten het moment is waarop muziek maken – iets wat ooit intrinsiek motiverend was, een bron van balans en bovenal een veilige ruimte – een bron van druk wordt. Ineens gaat het niet meer alleen om de muziek, maar ook om succes, productiviteit en het maken van content die werkt voor streamingplatforms.

Dat geldt vooral voor nieuwkomers, die vaak enorm ambitieus en gefocust zijn, maar geen ruimte hebben om de stress die bij het werk hoort te verwerken en te reguleren. Musicus zijn betekent steeds vaker 24/7 musicus zijn, en daardoor ook 24/7 in de werkmodus staan. Dat eist een flinke tol van lichaam en geest.

De afgelopen jaren zijn social media, de constante vraag naar content, de enorme hoeveelheid feedback en oordelen, en de angst die dat kan oproepen, belangrijke factoren geworden die de mentale gezondheid beïnvloeden.

Ik denk dat druk een van de grootste problemen is: de druk om aan verwachtingen te voldoen, relevant te blijven en zichtbaar te blijven. Grenzen worden voortdurend opgerekt, niet alleen qua tijd, maar ook qua hoeveel stress mensen geacht worden te verdragen.

Als je voor muziek als beroep kiest, moet je er ook van kunnen leven, en dat wordt steeds moeilijker. Ik denk dat de kapitalistische kant van de muziekbranche vaak te weinig besproken wordt. Musicus zijn is een zwaar vak, en voor veel mensen volgt er een proces van ontnuchtering, simpelweg omdat ze niet zijn voorbereid op wat het beroep echt inhoudt.

Een andere belangrijke factor is de onderlinge afhankelijkheid tussen mensen in de branche. Dat kan een echte kracht zijn, maar het kan het ook moeilijk maken om grenzen te stellen of bestaande dynamieken ter discussie te stellen.

Ik heb vaak het gevoel dat er te weinig wordt nagedacht op een meer systemisch niveau. Er wordt te veel op gevoel afgehandeld, zonder voldoende structuur of professionaliteit, en te vaak betalen mensen daar de prijs voor.

Passie is de drijvende kracht. Zonder passie kun je dit werk simpelweg niet doen. Het is geweldig om zo sterk te voelen over wat je doet. Je grenzen opzoeken, grenzen verleggen en groots denken horen er allemaal bij als je artiest bent.

Maar ons lichaam werkt niet volgens het principe dat we iets zo vaak en zo intensief kunnen doen als we willen, alleen omdat we ervan houden. Als de fysieke of psychische belasting te groot wordt, laat het lichaam het vroeg of laat weten.

Veel muzikanten glijden geleidelijk van motivatie over in een staat van overbelasting, zonder het zelf te merken. Er heerst in de branche nog steeds het hardnekkige geloof dat je alles moet geven, nooit stil mag staan en altijd paraat moet staan.

Maar uiteindelijk put die aanpak iedereen uit.

Ik denk dat we een ander verhaal nodig hebben: muziek blijft op de lange termijn alleen leuk en creatief bevredigend als je het blijft willen maken, en niet als je het gevoel hebt dat je het het grootste deel van de tijd moet.

Mensen die diep gedreven worden door wat ze doen, hebben de neiging hun eigen grenzen over het hoofd te zien, vooral als het gaat om lichamelijke uitputting en psychische belasting. Ze maken zichzelf wijs dat ze door kunnen gaan, dat wat ze doen noodzakelijk of zinvol is, en dat ze nog een klein beetje kunnen volhouden.

Herstel voelt dan niet meer als bijtanken of drinken als je dorst hebt. In plaats daarvan begint het te voelen als stilstaan of opgeven.

Veel muzikanten belanden bijna ongemerkt van een zone van motivatie in een zone van overbelasting, waardoor er steeds minder ruimte overblijft voor balans en herstel.

De muziekindustrie versterkt dit door het gevoel te creëren dat alles nu moet gebeuren, dat elke kans cruciaal is en dat je altijd beschikbaar moet zijn. Het wordt een hamsterrad waarin mensen blijven rennen, vaak zonder te beseffen hoe uitgeput ze zijn geraakt.

We moeten erkennen dat we artiesten, vooral jonge en opkomende artiesten, deze uitdagingen niet alleen kunnen laten aanpakken. Ze hebben begeleiding nodig om op een gezonde en duurzame manier te kunnen werken.

We moeten niet vergeten dat we met mensen te maken hebben, niet met machines. De kunst die wordt verkocht mag dan een product zijn, maar er zit een mens achter.

We moeten ook het stigma en de schaamte rond worstelen met je mentale gezondheid of te veel op je nemen blijven doorbreken. In deze omgeving, met haar specifieke eisen en druk, raak je gemakkelijk overweldigd. Dat mag niet worden afgeschilderd als falen of als teken dat iemand niet geschikt is voor het vak.

Een carrière als artiest brengt aanzienlijke psychische uitdagingen met zich mee, en die moeten we proactief aanpakken in plaats van te wachten tot iemand op een breekpunt belandt.

Ik geloof dat verandering alleen kan plaatsvinden als individuele en structurele verandering hand in hand gaan. Als we ons alleen op het individu richten, zijn we ernstig beperkt in wat we kunnen bereiken. Maar structurele veranderingen alleen zijn ook niet genoeg als mensen er niet mee aan de slag gaan en ze niet in de praktijk brengen.

Er zijn veel manieren om het verschil te maken. Het probleem is vaak dat de noodzaak van verandering te laat wordt erkend, of dat mensen er niet de tijd voor nemen om die goed door te voeren.

Een voorbeeld waar ik bijzonder trots op ben, is BRIDGES, een preventieprogramma dat ik in samenwerking met Universal Music Germany heb ontworpen en leid. Het staat open voor artiesten, ongeacht of ze al met moeilijkheden te maken hebben of niet. Het idee is om steun voor mentale gezondheid een vanzelfsprekend en integraal onderdeel van de carrière van een artiest te maken, in plaats van iets waar je pas een beroep op doet als het misgaat.

Dat is het soort verschuiving dat we nodig hebben: van een reactieve aanpak naar een aanpak waarin zorgen voor het welzijn van artiesten gewoon deel uitmaakt van hoe de branche werkt.

ESNS is leuk! Er is zoveel te beleven, zoveel mensen om te ontmoeten en zoveel gesprekken om te voeren. Voor de meesten van ons is dat spannend en plezierig, maar het kan ook vermoeiend zijn.

Dus als je de ervaring blijvend wilt genieten, stel jezelf dan de vraag: wanneer zijn je batterijen vol, en wanneer raken ze leeg?

Uit onderzoek weten we dat zelfs korte, kwalitatief goede pauzes een echt verschil kunnen maken. Groningen zelf heeft een aantal fijne plekken om even op adem te komen, zeker als het weer goed is. En ook in De Oosterpoort is er een speciale ruimte waar je even tot rust kunt komen en kunt opladen. Het belangrijkste is dat je herkent wanneer je een pauze nodig hebt, en dat je begrijpt dat dit er voor iedereen anders uit kan zien.

Het helpt ook om je programma realistisch te plannen. ESNS heeft zoveel te bieden dat je simpelweg niet alles kunt meemaken. Proberen overal tegelijk te zijn, of je schuldig voelen over iets wat je mist, kan het plezier bederven. Een beetje planning en de acceptatie dat je keuzes moet maken, kunnen je juist veel meer van het evenement laten genieten.

En als je je overweldigd voelt, wat hulp kunt gebruiken bij stressregulatie, of gewoon wilt praten, kom dan langs bij de Mental Health Help Desk. We helpen je graag!